Πρόγραμμα Σπουδών

Πρόγραμμα Σπουδών–Έλεγχος Γνώσεων

1.         Πρόγραμμα Σπουδών

Το Πρόγραμμα Σπουδών του ΠΜΣ για την Ιστορική Έρευνα περιλαμβάνει επιγραμματικά τα εξής μαθήματα που κατανέμονται σε τρεις (3) ειδικεύσεις.

1η ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ: ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Α' Εξάμηνο

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Πηγές της Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας ΑΡΧ701 Υ 15
2 Επιλεγόμενο (από τον κατάλογο των επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΑΕ)   Ε 15
  Σύνολο ECTS     30

Β' Εξάμηνο

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Μεθοδολογία Έρευνας και Ασκήσεις ΑΡΧ702 Υ 15
2 Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΡΩ)   Ε 15
  Σύνολο ECTS     30

Γ' Εξάμηνο

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Εξειδικευμένη και Εξατομικευμένη Διδασκαλία ΑΡΧ801 Υ 15
2 Εκπόνηση Διπλωματικής Εργασίας Ι ΑΡΧ802 Υ 15
  Σύνολο ECTS     30

Δ' Εξάμηνο

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Εκπόνηση Διπλωματικής Εργασίας II ΑΡΧ803 Υ 30
  Σύνολο ECTS     30

Κατάλογος Επιλεγόμενων Μαθημάτων (ΙΑΕ, ΙΡΩ)

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Ελληνική Επιγραφική ΙΑΕ701 Ε 15
2 Αρχαία Ελληνική Ιστοριογραφία ΙΑΕ702 Ε 15
3 Νομισματική ΙΑΕ703 Ε 15
4 Αρχαϊκή Εποχή ΙΑΕ704 Ε 15
5 Κλασική εποχή ΙΑΕ705 Ε 15
6 Ελληνιστική Εποχή ΙΑΕ706 Ε 15
7 Μορφές και Θεσμοί Κοινωνικής, Πολιτικής και Θρησκευτικής Οργάνωσης ΙΑΕ707 Ε 15
8 Διακρατικές και Διπλωματικές Σχέσεις ΙΑΕ708 Ε 15
9 Λατινική Επιγραφική ΙΡΩ701 Ε 15
10 Λατινική Ιστοριογραφία ΙΡΩ702 Ε 15
11 Ρεπουμπλικανική Περίοδος ΙΡΩ703 Ε 15
12 Αυτοκρατορική Περίοδος ΙΡΩ704 Ε 15
13 Οι επαρχίες του Ρωμαϊκού Κράτους ΙΡΩ705 Ε 15

2η ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ: ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Α' Εξάμηνο

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Γραπτές πηγές της Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας IBM701 Υ 15
2 Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΒΥ)   Ε 15
  Σύνολο ECTS     30

Β΄ Εξάμηνο

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Μεθοδολογία Έρευνας και Ασκήσεις IBM702 Y 15
2 Επιλεγόμενο (από τον κατάλογο των επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΒΥ ή ΙΣΛ ή ΙΜΕ)   E 15
  Σύνολο ECTS     30

Γ' Εξάμηνο

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Εξειδικευμένη και Εξατομικευμένη Διδασκαλία IBM801 Υ 15
2 Εκπόνηση Διπλωματικής Εργασίας Ι IBM802 Υ 15
  Σύνολο ECTS     30

Δ' Εξάμηνο

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Εκπόνηση Διπλωματικής Εργασίας II IBM803 Υ 30
  Σύνολο ECTS     30

Κατάλογος Επιλεγόμενων Μαθημάτων (ΙΒΥ, ΙΣΛ, ΙΜΕ)

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Διοίκηση και Θεσμοί του Βυζαντίου ΙΒΥ701 Ε 15
2 Οικονομία και Κοινωνία του Βυζαντίου ΙΒΥ702 Ε 15
3 Προσωπογραφία και Κοινωνικά Δίκτυα στο Βυζάντιο ΙΒΥ703 Ε 15
4 Απονομή Δικαιοσύνης στο Βυζάντιο ΙΒΥ704 Ε 15
5 Ιστορική Γεωγραφία του Βυζαντινού Κόσμου ΙΒΥ705 Ε 15
6 Ειδικά Θέματα Πολιτικής και Εκκλησιαστικής Ιστορίας του Βυζαντίου ΙΒΥ706 Ε 15
7 Βυζάντιο και Σλάβοι ΙΣΛ701 Ε 15
8 Ιστορία και Πολιτισμός των Νοτιοσλαβικών Λαών ΙΣΛ702 Ε 15
9 Βυζάντιο και Δύση (9ος - 15ος αι.) ΙΜΕ701 Ε 15
10 Ταυτότητες και ετερότητες στη Δυτική Μεσαιωνική Ευρώπη (10ος-13ος αι.) ΙΜΕ702 Ε 15

3η ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ: ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Α' Εξάμηνο

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Αρχεία και Πηγές της Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας ΙΣΤ701 Υ 15
2 Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΝΣ, IAT, ΙΑΛ)   Ε 15
  Σύνολο ECTS     30

Β' Εξάμηνο

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Μεθοδολογία Έρευνας και Ασκήσεις ΙΣΤ702 Υ 15
2 Επιλεγόμενο μάθημα (από τον κατάλογο επιλεγόμενων μαθημάτων ΙΝΣ, ΙΑΤ, ΙΑΛ)   Ε 15
  Σύνολο ECTS     30

Γ΄ Εξάμηνο

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Εξειδικευμένη και Εξατομικευμένη Διδασκαλία ΙΣΤ801 Υ 15
2 Εκπόνηση Διπλωματικής Εργασίας Ι ΙΣΤ802 Υ 15
  Σύνολο ECTS     30

Δ΄ Εξάμηνο

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Εκπόνηση Διπλωματικής Εργασίας II ΙΣΤ803 Y 30
  Σύνολο ECTS     30

Κατάλογος Επιλεγόμενων Μαθημάτων (ΙΝΣ, ΙΑΤ, ΙΑΛ)
 

α/α Μάθημα Κωδ. Μαθ. ΤΥΠΟΣ 
ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ECTS
1 Το Όραμα της Ελευθερίας στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό ΙΝΣ701 E 15
2 Κλέφτες, Παλικάρια και Αντάρτες: Έλληνες Παράνομοι και Ήρωες ΙΝΣ702 E 15
3 Πρόσφυγες στα Βαλκάνια (19ος-20ός αι.) ΙΝΣ703 E 15
4 Επαναστάσεις στη Νεότερη και Σύγχρονη Εποχή ΙΝΣ704 E 15
5 Διαβαλκανικές Σχέσεις στον 19ο/20ό αιώνα ΙΑΤ 701 E 15
6 Θεσμοί και Ιδεολογία στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (15ος 18ος αι.) ΙΑΤ702 E 15
7 Οικονομική και Κοινωνική Ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ΙΑΤ703 E 15
8 Η Εθνογραφική Προοπτική της Κοινωνικής/ Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας ΙΑΛ701 E 15
9 Εθνογραφία της Ελλάδας: Ιστορία, θεματικές και Γεωγραφικές Εξειδικεύσεις, Μεθοδολογικές Τάσεις ΙΑΛ702 E 15

Το σύνολο των ECTS του ΠΜΣ είναι 120. Από αυτά τριάντα (30) αντιστοιχούν σε δύο υποχρεωτικά μαθήματα υποδομής, τριάντα (30) σε δύο επιλεγόμενα μαθήματα, αποκλειστικά της ειδίκευσής του, δεκαπέντε (15) σε φροντιστήριο με τη μορφή εξειδικευμένης και εξατομικευμένης διδασκαλίας και σαράντα πέντε (45) στην εκπόνηση της ΜΔΕ.
Τα επιλεγόμενα μαθήματα προσφέρονται ανά εξάμηνο σύμφωνα με τη διαθεσιμότητα των Καθηγητών/ριών.
Τα μαθήματα κάθε εξαμήνου διαρκούν 13 εβδομάδες. Η ακριβής ημερομηνία έναρξης και λήξης των μαθημάτων προσδιορίζεται από τη Σ.Ε. και ανακοινώνεται στην ιστοσελίδα του Τμήματος. Γλώσσα διδασκαλίας του ΠΜΣ είναι η ελληνική.
2.    Έλεγχος γνώσεων
Ο συγκεκριμένος τρόπος αξιολόγησης κάθε μαθήματος ορίζεται στον ηλεκτρονικό Οδηγό Σπουδών του ΠΜΣ και είναι υποχρεωτικός για όλους τους/ις συμμετέχοντες/ουσες. Η βαθμολογία σε κάθε μάθημα περιλαμβάνει τη δυνατότητα διαβάθμισης μισού (0,50) βαθμού και αποστέλλεται στη Γραμματεία του Τμήματος εντός μιας εβδομάδας από τη λήξη του εξαμήνου.
Αν ο/η μεταπτυχιακός/ή φοιτητής/ρια αποτύχει για οποιονδήποτε λόγο στην εξέταση μαθήματος ή μαθημάτων, εξετάζεται τον επόμενο Σεπτέμβριο (άρθρο 34 παρ. 6 του ν. 4485/2017), ύστερα από αίτησή του, από τριμελή επιτροπή Καθηγητών/ριών, οι οποίοι/ες έχουν το ίδιο ή συναφές γνωστικό αντικείμενο με το εξεταζόμενο μάθημα και ορίζονται από τη Συνέλευση του Τμήματος. Από την επιτροπή εξαιρείται ο/η υπεύθυνος/η της εξέτασης διδάσκων/ουσα. Αν ο μεταπτυχιακός/ή φοιτητής/ρια αποτύχει λόγω μη υποβολής των απαραιτήτων εργασιών, μπορεί να τις υποβάλει τον επόμενο Σεπτέμβριο με ποινή μείωσης του βαθμού κατά 30%. Αν αποτύχει εκ νέου, διαγράφεται.
3.    Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία (ΜΔΕ)
3.1.    Ορισμός θέματος και Επιτροπή ΜΔΕ. Για την εκπόνηση ΜΔΕ υποβάλλεται από τον/ην υποψήφιο/α αίτηση μετά την ολοκλήρωση του α΄ έτους σπουδών (στο διάστημα 20-31 Μαΐου), η οποία περιλαμβάνει τον προτεινόμενο τίτλο, τον/ην προτεινόμενο/η επιβλέποντα/ουσα και περίληψη της προτεινόμενης εργασίας (όχι μικρότερη των 300 λέξεων). Η Συνέλευση του Τμήματος εντός μηνός ορίζει τον/ην επιβλέποντα/ουσα αυτής και συγκροτεί Τριμελή Εξεταστική Επιτροπή για την έγκριση της εργασίας, ένα μέλος της οποίας είναι ο/η επιβλέπων/ουσα. Τα άλλα δύο μέλη της Τριμελούς Εξεταστικής Επιτροπής μπορεί να ανήκουν και σε άλλο τμήμα του ΑΠΘ. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να έχουν την ίδια ή συναφή επιστημονική ειδικότητα με το θέμα της προτεινόμενης εργασίας, όπως αυτή προκύπτει από το ΦΕΚ διορισμού τους και από το ερευνητικό/συγγραφικό τους έργο. Γλώσσα εκπόνησης της ΜΔΕ είναι η ελληνική ή η αγγλική.
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, αν υφίσταται αντικειμενική αδυναμία ή σπουδαίος λόγος (παραίτηση, θάνατος ή μακρόχρονη άδεια υγείας) είναι δυνατή η αντικατάσταση του/ης επιβλέποντα/ουσας ή μέλους της Τριμελούς Εξεταστικής Επιτροπής μετά από απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος.
Κάθε Καθηγητής/ρια αναλαμβάνει ετησίως την εποπτεία τριών (3) κατ’ ανώτατο όριο εργασιών.
Η Συντονιστική Επιτροπή τηρεί ηλεκτρονικό μητρώο των θεμάτων των διπλωματικών εργασιών, ώστε να αποφεύγονται στην πορεία του χρόνου οι επικαλύψεις. Το μητρώο αυτό αναρτάται και στην ιστοσελίδα του Τμήματος με ευθύνη της Γραμματείας και του/ης εκάστοτε Διευθυντή/ριας του ΠΜΣ.
3.2.    Στόχοι. H ΜΔΕ αποδεικνύει τη δυνατότητα των υποψηφίων για αυτόνομη επιστημονική εργασία, την αναλυτική και συνθετική τους ικανότητα, τη θεωρητική και μεθοδολογική τους επάρκεια. Η ΜΔΕ δεν αποσκοπεί απαραίτητα στην παραγωγή πρωτότυπης επιστημονικής γνώσης.
3.3.    Μέγεθος. Η ΜΔΕ δεν θα πρέπει συνολικά να ξεπερνά τις 30.000 λέξεις (κείμενο και υποσημειώσεις χωρίς τη βιβλιογραφία και τα παραρτήματα). Η ελάχιστη έκταση είναι 20.000 λέξεις. Ο ακριβής αριθμός των λέξεων δηλώνεται από τον/ην επόπτη/ρια κατά την υποβολή της ΜΔΕ και επαληθεύεται από το ψηφιακό αντίγραφο. Αν αποκλίνει σημαντικά, η ΜΔΕ δεν γίνεται αποδεκτή για εξέταση. 3.4. Μορφή. Η ΜΔΕ στην έντυπή της μορφή υποβάλλεται γραμμένη σε ηλεκτρονικό υπολογιστή, με εξώφυλλο και χαρτοβιβλιοδετημένη. Αν περιέχει εικόνες και σχέδια, αυτά πρέπει να είναι ευδιάκριτα και να δηλώνεται η προέλευσή τους. Στο εξώφυλλο αναγράφεται το Πανεπιστήμιο, η Σχολή, το Τμήμα και ο Τομέας, ο τίτλος της ΜΔΕ, το ονοματεπώνυμο του/ης μεταπτυχιακού/ής φοιτητή/ριας, η ημερομηνία κατάθεσης και ο/η επιβλέπων/ουσα Καθηγητής/ρια.
3.5    Υποβολή. Μετά την ολοκλήρωση και κατάθεση της ΜΔΕ, όχι αργότερα από τη 15η Μαΐου, ο/η επιβλέπων/ουσα καταθέτει εντός δεκαπέντε ημερών Εισήγηση και Βεβαίωση Ελέγχου Λογοκλοπής από όποιο σύστημα ελέγχου διαθέτει το ΑΠΘ. Ταυτόχρονα ο/η φοιτητής/ρια καταθέτει στη Γραμματεία του Τμήματος την εργασία του σε τρία (3) αντίτυπα και βεβαίωση ότι δεν χρησιμοποίησε το έργο και τις απόψεις άλλων συγγραφέων πέραν των παραπεμπομένων ούτε κατά λέξη παραθέματα πέραν των αναλόγως σημασμένων.
3.6    Υποστήριξη. Η ΜΔΕ υποστηρίζεται ενώπιον της Τριμελούς Εξεταστικής Επιτροπής και ακροατηρίου αποκλειστικά και μόνον στο διάστημα 15-30 Ιουνίου στους χώρους των αρμόδιων Τομέων, ακόμη και αν η Εισήγηση είναι αρνητική. Η ακριβής ημερομηνία και ο τόπος γνωστοποιούνται στον/ην υποψήφιο/α και στη Γραμματεία του Τμήματος πέντε (5) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δημόσια προφορική παρουσίαση. Η παρουσίαση δεν μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από μισή ώρα και η συζήτηση των μελών της Επιτροπής και του/ης εξεταζομένου/ης πάνω από 45 λεπτά. Τη διαδικασία συντονίζει το κατά την βαθμίδα ανώτερο και αρχαιότερο μέλος της Επιτροπής εξαιρουμένου/ης του/ης επιβλέποντος/ουσας. Αν ο/η φοιτητής/ρια δεν προσέλθει στην τελική εξέταση, διαγράφεται από το ΠΜΣ.
3.7    Βαθμολογία. Η βαθμολογική κλίμακα για την αξιολόγηση της επίδοσης των ΜΔΕ ορίζεται από μηδέν (0) έως δέκα (10), ως εξής: «Άριστα» (8,6 έως 10), «Λίαν Καλώς» (6,6 έως 8,5 μη συμπεριλαμβανομένου), «Καλώς» (6 έως 6,5 μη συμπεριλαμβανομένου). Προβιβάσιμος βαθμός είναι το έξι (6) και οι μεγαλύτεροί του. Σε περίπτωση αποτυχίας, ο/η φοιτητής/ρια μπορεί να υποβάλει για δεύτερη φορά την εργασία του προς κρίση, λαμβάνοντας υπόψη τις σχετικές παρατηρήσεις της Τριμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, χωρίς νέα Εισήγηση έως τη 15η του επομένου Σεπτεμβρίου, προκειμένου να επαναληφθεί η διαδικασία υποστήριξης έως την 30ή του ιδίου. 
Στην περίπτωση αυτή η εργασία δεν μπορεί να βαθμολογηθεί με «Άριστα».
3.8    Ολοκλήρωση διαδικασίας. Μετά την προφορική παρουσίαση, η Επιτροπή καταθέτει στη Γραμματεία του Τμήματος Πρακτικό της δοκιμασίας του/ης υποψηφίου/ας, στο οποίο αναφέρεται και ο βαθμός. Κατόπιν της έγκρισης της εργασίας από την Επιτροπή και αφού ο/η υποψήφιος/α ενσωματώσει τις παρατηρήσεις της σε χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο του ενός μηνός, η εργασία εγκρίνεται από τη Συνέλευση του Τμήματος. Εφόσον η δοκιμασία ήταν επιτυχής, ο/η φοιτητής/ρια καταθέτει ένα (1) αντίτυπο της εργασίας σε γραπτή και ηλεκτρονική μορφή (PDF) στη Γραμματεία του Τμήματος. Στο εσώφυλλο θα αναφέρεται η ημερομηνία έγκρισης και στο κάτω μέρος του θα αναγράφεται η φράση «Η έγκριση της Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης δεν υποδηλώνει αναγκαστικά ότι αποδέχεται το Τμήμα τις γνώμες του/της συγγραφέα». Ταυτόχρονα με την κατάθεση ο/η φοιτητής/ρια υποχρεούται να καταθέσει περίληψη έκτασης 100-120 λέξεων (στην ελληνική και αγγλική) στη Γραμματεία, προς ανάρτηση στην ιστοσελίδα του Τμήματος.
4.    Βαθμός διπλώματος
Ο βαθμός του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΜΣ) προκύπτει από τον σταθμικό μέσο όρο των μαθημάτων του ΠΜΣ και της ΜΔΕ. Η στάθμιση γίνεται από τις πιστωτικές μονάδες των μαθημάτων και της ΜΔΕ και υπολογίζεται με ακρίβεια δεύτερου δεκαδικού ψηφίου, με τον ακόλουθο τρόπο: O βαθμός κάθε μαθήματος και της ΜΔΕ, όπου προβλέπεται, πολλαπλασιάζεται με τον αντίστοιχο αριθμό Πιστωτικών Μονάδων (ECTS) και το άθροισμα των γινομένων διαιρείται με τον ελάχιστο αριθμό Πιστωτικών Μονάδων που απαιτούνται για τη λήψη του ΔΜΣ: Βαθμός ΜΔΕ = άθροισμα γινομένων (βαθμού κάθε μαθήματος x αντίστοιχα ECTS κάθε μαθήματος) + (βαθμός ΜΔΕ x ECTS) / σύνολο ECTS.